Przejdź do treści

Obowiązek szkolenia z AI w firmie: czy po zmianach w AI Act nadal trzeba szkolić

Od lutego 2025 AI Act wymaga, żeby firmy korzystające z AI zadbały o kompetencje osób, które z nią pracują. W 2026 przepis zmieniono i w sieci krążą dwie sprzeczne wersje: że obowiązek zniknął albo że potrzebny jest certyfikat. Obie są nieprawdziwe.

Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:

Czy po zmianach w AI Act nadal muszę szkolić pracowników?

Tak, ale przepis jest łagodniejszy niż wcześniej. Art. 4 AI Act stosuje się od 2 lutego 2025 i każe dostawcom oraz podmiotom stosującym systemy AI podejmować działania, żeby personel i inne osoby obsługujące te systemy w ich imieniu miały kompetencje w zakresie AI. Rozporządzenie (UE) 2026/1744, czyli część pakietu Digital Omnibus dotycząca AI, weszło w życie 27 lipca 2026 i ten przepis zmieniło.

Komisja Europejska proponowała w listopadzie 2025, żeby obowiązek przeszedł z firm na państwa członkowskie i Komisję. Stąd artykuły, według których firmy nic już nie muszą. Przyjęty tekst tego nie przeniósł. Według pytań i odpowiedzi Komisji kompetencje w zakresie AI pozostają obowiązkiem dostawców i podmiotów stosujących, ale przepis nie wskazuje już konkretnego ani „wystarczającego” poziomu, a zmieniony artykuł mówi wprost, że firma nie musi zapewnić określonego poziomu kompetencji żadnej osoby.

ElementOd lutego 2025 do lipca 2026Od 27 lipca 2026
Kogo dotyczydostawców i podmioty stosujące systemy AIbez zmian
Kogo objąćpersonel i inne osoby obsługujące systemy AI w imieniu firmybez zmian, także współpracowników spoza etatu
Wymagany poziomwystarczający poziom kompetencji, w miarę możliwości firmynie ma wymogu określonego poziomu u konkretnej osoby
Certyfikatniewymaganynadal niewymagany, firma może prowadzić wewnętrzny zapis działań
Nadzórprzepis obowiązywał, ale bez nadzoru krajowych organówkrajowe organy nadzoru rynku od 2 sierpnia 2026

Kogo obejmuje obowiązek szkolenia z AI?

Podmiot stosujący to firma, która używa systemu AI w swojej działalności. Mała firma, w której ktoś pisze maile w ChatGPT, tłumaczy dokumenty albo korzysta z funkcji AI w CRM, już nim jest. Prywatne użycie poza pracą nie wchodzi w zakres przepisu. Obowiązek nie ogranicza się też do etatu: Komisja wyjaśnia, że obejmuje osoby obsługujące systemy AI w imieniu firmy, na przykład współpracowników na umowach i podwykonawców. Przykłady z małych firm:

  • biuro rachunkowe, w którym asystent AI streszcza pisma od klientów,
  • sklep internetowy, który generuje opisy produktów i szkice odpowiedzi na pytania klientów,
  • firma usługowa z chatbotem na stronie, która bywa przy tym dostawcą w rozumieniu AI Act,
  • firma, w której agent AI sortuje pocztę i przygotowuje szkice odpowiedzi do zatwierdzenia.

Czy potrzebny jest certyfikat albo zewnętrzny kurs?

Nie. Komisja pisze w pytaniach i odpowiedziach, że certyfikat nie jest potrzebny, a firma może prowadzić wewnętrzny zapis szkoleń i innych działań. Szkolenie poprowadzi właściciel, osoba z zespołu albo trener z zewnątrz. Liczy się treść dopasowana do narzędzi, ról i ryzyk w firmie, a nie zaświadczenie. Kurs z testem na końcu może być dobry, ale żaden przepis nie wymaga jego ukończenia, a przy kilkuosobowym zespole zwykle lepiej działa krótki warsztat na zadaniach z własnej firmy.

Rozsądne minimum dla małej firmy

  1. Spis narzędzi AI. Kto, z czego i do czego korzysta, na jakich kontach i z jakimi danymi. Od tego zaczyna się też lista kontrolna na stronie AI Act: obowiązki dla firm.
  2. Krótkie szkolenie na przykładach z pracy. Co narzędzie potrafi, gdzie się myli i jak sprawdzać wynik, na mailach, ofertach i dokumentach z własnej firmy.
  3. Zasady na piśmie. Jakie dane wolno wpisać, do jakich narzędzi i kto sprawdza wynik przed wysłaniem. Układ takiego dokumentu opisuje strona polityka korzystania z AI w firmie.
  4. Lista uczestników. Data, temat, prowadzący, uczestnicy i materiały w jednym pliku. To wewnętrzny zapis, o którym mówi Komisja.
  5. Nowe osoby i przegląd raz w roku. Nowy pracownik albo współpracownik dostaje materiały na starcie, a całość przeglądam raz w roku i przy każdym nowym narzędziu.
To moja propozycja minimum, a nie lista wymagań z przepisu, który formę zostawia firmie. Opis nie jest poradą prawną.

Przykładowy program szkolenia z AI dla zespołu

BlokCo omawiamyDla kogo
Jak działa model językowyskąd biorą się zmyślone odpowiedzi i jak sprawdzać liczby, daty i cytatywszyscy
Dane w narzędziach AIkonto firmowe a prywatne, które dane wolno wpisać, przykłady z pracy firmywszyscy
Ćwiczenia na własnych zadaniachmail, oferta, streszczenie dokumentu, z porównaniem wyniku przed poprawką i po niejosoby używające AI na co dzień
Kontakt z klienteminformacja o rozmowie z AI, oznaczanie grafik i nagrań, przekazanie sprawy człowiekowiobsługa klienta i marketing
Zatwierdzanie pracy agentaco sprawdzić przed akceptacją propozycji agenta i kiedy ją odrzucićosoby zatwierdzające działania agenta
Zgłaszanie problemówdo kogo zgłosić błąd albo dane wpisane w złe miejsce, bez szukania winnychwszyscy

Program przykładowy. Dobór bloków i czas zależą od narzędzi i ról w firmie.

Szerzej o błędach modeli piszę na stronie halucynacje AI.

Ogólne kompetencje a obowiązki przy systemach wysokiego ryzyka

Art. 4 dotyczy każdego użycia AI w pracy. Ostrzejsze wymogi obejmą firmy stosujące systemy wysokiego ryzyka, na przykład AI oceniającą kandydatów do pracy albo zdolność kredytową, a dla tych zastosowań zaczną obowiązywać 2 grudnia 2027. Komisja podkreśla, że przy takich systemach zostaje obowiązek przeszkolenia osób, które sprawują nad nimi nadzór. To już przygotowanie konkretnych osób do kontroli konkretnego systemu, które warto zaplanować z prawnikiem.

Według Komisji Europejskiej nadzór i egzekwowanie art. 4 należą od 2 sierpnia 2026 do krajowych organów nadzoru rynku. W Polsce ustawa o systemach sztucznej inteligencji z 3 lipca 2026 wskazuje jako organ nadzoru rynku Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji.

Jak prowadzę szkolenie z AI w firmie

Zaczynam od rozmowy i spisu narzędzi, potem układam program z bloków z tabeli, na zadaniach z Waszej pracy. Na Śląsku prowadzę zajęcia na miejscu, w innych regionach online. Po szkoleniu firma dostaje materiały, listę uczestników do archiwum i szkic zasad korzystania z AI. Szkolenie wyceniam po rozmowie, w kwotach netto, zanim ustalimy termin. Formaty zajęć opisuje strona szkolenia z AI i automatyzacji.

Źródła

Opis opieram na poniższych źródłach. Przepisy, dokumentacja producentów i warunki usług się zmieniają, więc szczegóły warto sprawdzić u źródła:

Najczęstsze pytania

Jak udokumentować szkolenie z AI?

Własnym zapisem, bez certyfikatu, co dopuszcza Komisja Europejska. Proponuję w nim datę, temat, prowadzącego, listę uczestników, materiały i aktualną wersję zasad korzystania z AI. Przy nowym narzędziu albo nowej osobie dopisujesz krótkie uzupełnienie. Taki plik pokażesz, gdy ktoś zapyta, co firma zrobiła w sprawie art. 4.

Czy obowiązek dotyczy osób na umowie B2B i podwykonawców?

Tak, jeśli obsługują systemy AI w imieniu firmy, bo przepis nie ogranicza się do pracowników. W praktyce dostają te same zasady i materiały co zespół, a w umowie z podwykonawcą można zapisać, że swoich ludzi szkoli sam.

Jak często powtarzać szkolenie z AI?

Przepis nie podaje częstotliwości. Proponuję przegląd raz w roku i krótkie uzupełnienie przy każdym nowym narzędziu albo zmianie zasad, bo wtedy pojawiają się nowe ryzyka. Nowe osoby dostają materiały na starcie.

Czy firma, która tylko korzysta z ChatGPT, też musi coś robić?

Tak, bo używanie narzędzia AI w pracy czyni ją podmiotem stosującym. W praktyce zakres bywa mały: spis narzędzi, zasady danych i krótkie szkolenie. Jak ustawić konta firmowe, opisuję na stronie wdrożenie ChatGPT w firmie.

Powiązane strony

Chcesz przeszkolić zespół z AI i mieć to udokumentowane?

Napisz, ile osób i z jakich narzędzi AI korzysta. Zaproponuję program na Waszych zadaniach, listę uczestników do archiwum i szkic zasad korzystania z AI.