Przejdź do treści

Faktury KSeF do Excela: zamień pliki XML w zestawienie

Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:

Wczytaj pliki XML faktur

Pliki nie opuszczają Twojego komputera. Przeglądarka czyta je lokalnie, a wynik zapisuje jako plik CSV na Twoim dysku. Narzędzie nie wysyła treści faktur ani nazw plików na żaden serwer.

Przeciągnij tutaj pliki XML e-faktur w strukturze FA(2) albo FA(3) albo wybierz je z dysku.

Wiele plików naraz, do 1000 w jednej partii i do 10 MB każdy. Archiwum ZIP najpierw rozpakuj.

Zestawienie to podgląd i eksport pomocniczy, a nie dokument księgowy. Kwoty porównaj z fakturą w KSeF albo w programie księgowym. Jeśli faktury mają trafiać do arkusza same, zobacz pobieranie faktur z KSeF w n8n.

Jak działa narzędzie

Narzędzie zbudowałem dla osób, które mają w folderze kilkadziesiąt plików XML z KSeF, a potrzebują jednej tabeli: do sprawdzenia kosztów w miesiącu, do przekazania księgowej albo do porównania z wyciągiem z banku. Działa w czterech krokach.

  1. Odczyt. Przeglądarka czyta wybrane pliki z dysku. Wydruk PDF, archiwum ZIP albo plik, który nie jest XML, dostaje komunikat z powodem odrzucenia.
  2. Rozpoznanie struktury. Wersję poznaję po nagłówku faktury: kodzie formularza i wariancie. Plik w innej strukturze niż FA(2) i FA(3), uszkodzony albo niebędący fakturą trafia na listę pominiętych, zamiast cicho zniknąć z zestawienia.
  3. Odczyt pól. Z każdej faktury biorę numer, datę wystawienia, rodzaj faktury, NIP i nazwę sprzedawcy oraz nabywcy, walutę, kwoty netto i VAT według stawek i należność ogółem. Z każdej pozycji: nazwę, jednostkę, ilość, cenę netto, wartość netto, stawkę VAT i znacznik StanPrzed, jeśli pozycja go ma.
  4. Kontrola i eksport. Sprawdzam sumy, oznaczam duplikaty i przygotowuję dwa pliki CSV do pobrania.

Według broszury Ministerstwa Finansów strukturę FA(3) stosuje się do faktur ustrukturyzowanych wystawianych od 1 lutego 2026, a FA(2) obowiązywała do 31 stycznia 2026. Dlatego narzędzie czyta obie wersje, a w jednym zestawieniu połączysz faktury ze stycznia z fakturami z kolejnych miesięcy.

Co znajdziesz w plikach CSV

Zestawienie faktur ma jeden wiersz na fakturę, a plik pozycji jeden wiersz na pozycję. Oba łączy numer faktury i nazwa pliku, więc w Excelu zrobisz z nich tabelę przestawną albo wyszukasz pozycje jednej faktury.

Kolumna w CSVPole w pliku XMLUwagi
Numer fakturyP_2w obu plikach, łączy fakturę z jej pozycjami
Data wystawieniaP_1zapis RRRR-MM-DD, który Excel rozpoznaje jako datę
Rodzaj fakturyRodzajFakturykod z pliku, na przykład VAT albo KOR
Sprzedawca i nabywcaPodmiot1 i Podmiot2NIP i nazwa z danych identyfikacyjnych
WalutaKodWalutykwoty zostają w walucie faktury
Netto i VAT według stawekP_13_x i P_14_xosobna kolumna dla każdego pola, które wystąpiło w plikach
Należność ogółemP_15porównana z sumą netto i VAT
PozycjeFaWiersz: P_7, P_8A, P_8B, P_9A, P_11, P_12nazwa, jednostka, ilość, cena netto, wartość netto i stawka VAT
Stan przed korektąznacznik StanPrzed w pozycji, jeśli jest„tak” przy pozycji z tym znacznikiem, kwoty zostają takie jak w pliku
Numer KSeFnie ma go w treści XMLwypełniony tylko wtedy, gdy numer jest w nazwie pliku

Kolumny P_13_x i P_14_x ustawiam w kolejności stawek. Pola z literą W na końcu, na przykład P_14_1W, trafiają do osobnych kolumn i nie wchodzą do sumy VAT.

Stawkę z pola P_12 przepisuję jako tekst, bez zamiany na procenty. W FA(3) stawka 0% ma osobne kody, na przykład 0 KR, 0 WDT i 0 EX, a zestawienie ma pokazać dokładnie to, co jest w fakturze. Zestawienie dostaje też kolumny z wynikiem kontroli i uwagami do każdej faktury, więc filtrem w Excelu od razu wybierzesz dokumenty do sprawdzenia.

Kontrola sum i ostrzeżenia

Kwoty czytam jako tekst i liczę na liczbach całkowitych, bez błędów zaokrągleń typowych dla obliczeń w arkuszu. Każda faktura przechodzi dwie kontrole:

  • suma pól P_13_x i P_14_x musi się zgadzać z należnością ogółem P_15,
  • suma wartości netto pozycji (P_11) musi się zgadzać z sumą pól P_13_x.

Dopuszczam różnicę do 0,01 na każdą stawkę, bo tyle mogą dać zaokrąglenia. Większej różnicy nie poprawiam po cichu: faktura dostaje ostrzeżenie, a kolumna „Kontrola sum” wartość „rozbieżność”. W korekcie, fakturze zaliczkowej i rozliczającej pozycje bywają zapisane inaczej niż w zwykłej fakturze, więc tam ostrzeżenie oznacza, że trzeba porównać plik z dokumentem, a nie że faktura jest błędna.

W korekcie pozycje ze znacznikiem StanPrzed liczę w sumie pozycji ze znakiem minus, a pozostałe ze znakiem plus. W pliku pozycji kwoty zostają takie jak w XML, a pozycje ze znacznikiem mają „tak” w kolumnie „Stan przed korektą”, więc w Excelu łatwo je odfiltrować przed sumowaniem.

Kolumna „Kontrola sum” ma trzy wartości. Zgodna oznacza, że suma netto i VAT pasuje do P_15, a pozycje do sumy netto, jeśli dało się je porównać. Rozbieżność oznacza różnicę większą niż tolerancja. Pominięta oznacza, że w pliku zabrakło pól do porównania albo któraś kwota jest zapisana nieprawidłowo, a powód jest w kolumnie „Uwagi”.

Ostrzeżenie dostaje też faktura, która powtarza się w kilku plikach (ten sam NIP sprzedawcy i numer), NIP z błędną cyfrą kontrolną, brak numeru, daty albo pola P_15 oraz kwota zapisana z przecinkiem zamiast kropki. Narzędzie nie sprawdza pliku pełnym schematem XSD, tylko pola potrzebne do zestawienia.

Przykład: plik XML i wiersz w CSV

Weźmy fakturę z dwiema pozycjami: konsultacja za 600,00 i licencja za 900,00 netto, obie w stawce 23%. W nagłówku są pola P_13_1 = 1500.00, P_14_1 = 345.00 i P_15 = 1845.00. Obie kontrole przechodzą, bo 1500 + 345 = 1845, a 600 + 900 = 1500. Gdyby program wystawcy wpisał P_15 = 1854.00, zestawienie pokaże ostrzeżenie o różnicy 9,00 i zostawi kwotę z pliku. Skrócony fragment takiej faktury, z pierwszą pozycją i bez pozostałych pól:

<Fa>
  <KodWaluty>PLN</KodWaluty>
  <P_1>2026-03-02</P_1>
  <P_2>FV/12/03/2026</P_2>
  <P_13_1>1500.00</P_13_1>
  <P_14_1>345.00</P_14_1>
  <P_15>1845.00</P_15>
  <RodzajFaktury>VAT</RodzajFaktury>
  <FaWiersz>
    <P_7>Konsultacja techniczna</P_7>
    <P_8A>godz.</P_8A>
    <P_8B>4</P_8B>
    <P_9A>150.00</P_9A>
    <P_11>600.00</P_11>
    <P_12>23</P_12>
  </FaWiersz>
</Fa>

Ta sama pozycja w pliku pozycji wygląda tak (pola rozdzielone średnikiem, kwoty z przecinkiem dziesiętnym):

Plik;Numer faktury (P_2);Data wystawienia (P_1);Rodzaj faktury;NIP sprzedawcy;Nazwa sprzedawcy;Waluta;Lp.;Nazwa (P_7);Jednostka (P_8A);Ilość (P_8B);Cena netto (P_9A);Wartość netto (P_11);Stawka VAT (P_12);Stan przed korektą (StanPrzed)
przyklad-faktura-zgodna.xml;FV/12/03/2026;2026-03-02;VAT;9999999999;Firma Przykładowa A (dane fikcyjne);PLN;1;Konsultacja techniczna;godz.;4;150,00;600,00;23;

Ten przykład, razem z fakturą z celowym błędem sumy, wczytasz przyciskiem „Pokaż na przykładowych fakturach”. Dane w przykładach są fikcyjne.

Czego narzędzie nie robi

  • Nie łączy się z KSeF i nie pobiera faktur. Pracuje na plikach, które już masz na dysku.
  • Nie tworzy wizualizacji faktury z kodem QR ani dokumentu księgowego. Zestawienie służy do podglądu, kontroli i dalszej pracy w arkuszu.
  • Nie odczyta numeru KSeF z treści pliku, bo system nadaje go dopiero po przyjęciu faktury. Jeśli nazwa pliku zawiera numer KSeF, narzędzie przepisze go do osobnej kolumny.
  • Nie rozpakowuje archiwów ZIP i nie czyta wydruków PDF.
  • Nie zapisuje pliku XLSX. CSV otworzysz w Excelu i zapiszesz jako skoroszyt, a narzędzie nie potrzebuje do tego zewnętrznych bibliotek.
  • Nie zapamiętuje plików. Po zamknięciu karty lista znika.

Jak otworzyć plik w Excelu

Plik CSV ma kodowanie UTF-8 ze znacznikiem BOM, średnik jako separator i przecinek dziesiętny. Excel z polskimi ustawieniami regionalnymi zwykle otwiera go dwuklikiem, z polskimi znakami i kwotami gotowymi do sumowania. Jeśli wszystko trafi do jednej kolumny, komputer ma inny separator listy: otwórz wtedy plik przez import danych z pliku tekstowego i wskaż średnik.

Numer faktury, który wygląda jak data, na przykład 1/02/2026, Excel może zamienić na datę. W takim przypadku w imporcie ustaw tej kolumnie typ tekstowy.

Komórki tekstowe zaczynające się od znaku równości, plusa, minusa, małpy, tabulatora albo powrotu karetki poprzedzam apostrofem. Dzięki temu nazwa towaru czy nazwa pliku nie zostanie uruchomiona jako formuła arkusza. Kwoty, także ujemne w korektach, zostają liczbami, bo zapisuje je sam program, a nie tekst przepisany z faktury.

Kiedy zestawienie w Excelu przestaje wystarczać

Jeśli co miesiąc pobierasz dziesiątki faktur i przeklejasz je do arkusza, tę pracę lepiej oddać automatowi. Przepływ w n8n może sam pobierać faktury zakupowe z KSeF, zapisywać pliki XML na dysku i dopisywać wiersze do arkusza. Opisuję go na stronie pobieranie faktur z KSeF w n8n. Gdy faktury mają trafiać prosto do ERP albo aplikacji firmowej, potrzebna jest integracja z KSeF.

Dalsze kroki po pobraniu faktury opisuję w tekstach automatyczne księgowanie faktur kosztowych i automatyczne parowanie płatności z fakturami. Biura rachunkowe znajdą przykłady na stronie automatyzacja w biurze rachunkowym, a najmniejsze firmy terminy w tekście KSeF dla mikrofirmy. Pozostałe bezpłatne narzędzia zebrałem na stronie darmowe narzędzia.

Odczyt faktur we własnym systemie albo w automacie wymaga tego samego co to narzędzie: kwot liczonych bez błędów zaokrągleń, kontroli sum i testów na przypadkach brzegowych, takich jak korekty z kwotami ujemnymi, waluta obca czy uszkodzony plik. Jeśli chcesz mieć taki odczyt u siebie, napisz, ile faktur miesięcznie obsługujesz i gdzie mają trafiać. Automat dla KSeF wyceniam po rozmowie, bo koszt zależy od liczby firm, źródeł faktur i miejsca docelowego.

Źródła

Nazwy pól i wersje struktury FA opisuje Ministerstwo Finansów:

Częste pytania

Czy pliki faktur trafiają na serwer?

Nie. Narzędzie czyta pliki w Twojej przeglądarce i tam liczy sumy. Treść faktur ani nazwy plików nie są wysyłane na żaden serwer, a gotowe pliki CSV zapisujesz na swoim dysku. Po zamknięciu karty wczytana lista znika.

Jakie pliki przyjmuje narzędzie?

Pliki XML e-faktur w strukturze FA(2) i FA(3), także kilkaset naraz. Wersję rozpoznaje po nagłówku faktury. Plik w innej strukturze, uszkodzony, wydruk PDF albo archiwum ZIP dostaje komunikat z powodem, a reszta partii wczytuje się normalnie.

Dlaczego zestawienie jest w CSV, a nie w XLSX?

Bo CSV da się zapisać bez zewnętrznych bibliotek, a plik z BOM, średnikiem i przecinkiem dziesiętnym Excel z polskimi ustawieniami zwykle otwiera dwuklikiem. Jeśli potrzebujesz skoroszytu, zapisz otwarty plik jako XLSX. Ten sam CSV wczytasz też do Arkuszy Google albo innego programu, który czyta CSV.

Co oznacza ostrzeżenie o rozbieżności sum?

Że kwoty w pliku nie zgadzają się ze sobą o więcej niż 0,01 na stawkę: suma netto i VAT różni się od należności ogółem albo suma pozycji od sumy netto w nagłówku. Narzędzie niczego nie poprawia, tylko pokazuje różnicę. W korektach, fakturach zaliczkowych i rozliczających różnica może wynikać ze sposobu zapisu pozycji, więc porównaj ją z dokumentem.

Czy w zestawieniu będzie numer KSeF?

Tylko wtedy, gdy jest w nazwie pliku. Numer KSeF nadaje system po przyjęciu faktury, więc nie ma go w treści XML. Przy automatycznym pobieraniu faktur warto zapisywać pliki pod nazwą z numerem KSeF, tak jak w przepływie n8n, który opisuję osobno.

Czy zestawienie może zastąpić program księgowy?

Nie. To podgląd i eksport pomocniczy, który pomaga przejrzeć faktury, zrobić tabelę przestawną albo przekazać listę księgowej. Księgowanie i rozliczenie VAT zostają w programie księgowym, a kwoty zawsze porównuj z fakturą w KSeF.