Klonowanie dysku na SSD: jak przenieść system krok po kroku

Klonować czy instalować od nowa

Sytuacja	Wybieram	Dlaczego
System działa sprawnie, jest w nim dużo programów i ustawień	klonowanie	po wymianie wszystko jest na swoim miejscu, łącznie z aktywowanymi programami
System jest zaśmiecony, pełen błędów albo po infekcji	czysta instalacja	klon przeniósłby te same problemy na nowy dysk
Stary dysk ma uszkodzone sektory albo ostrzeżenia SMART	najpierw kopia danych, potem decyzja	klonowanie mocno obciąża słaby dysk i może przerwać się w połowie
Zajęte miejsce przekracza pojemność nowego SSD	porządki przed klonowaniem	klon musi się zmieścić, więc część plików przenoszę na inny nośnik

Czy wymiana ma sens w Twoim komputerze, opisuje tekst czy warto wymieniać dysk na SSD. Stan starego dysku sprawdzam przed klonowaniem według poradnika jak sprawdzić stan dysku SSD. Gdy dysk stuka, znika albo kopiowanie plików staje w miejscu, nie klonuję go, tylko najpierw ratuję dane, o czym piszę na stronie odzyskiwanie danych z dysku.

Co przygotować przed klonowaniem

kopię najważniejszych plików na osobnym nośniku, bo klon nie zastępuje kopii zapasowej, a pomyłka przy wyborze dysku docelowego nadpisuje nie ten dysk,
zapisany klucz odzyskiwania, jeśli dysk jest zaszyfrowany, oraz wstrzymaną ochronę na czas klonowania, zgodnie ze stroną klucz odzyskiwania BitLocker,
SSD w formacie, który przyjmie komputer: 2,5 cala SATA, M.2 SATA albo M.2 NVMe,
obudowę lub przejściówkę USB, gdy laptop ma jedno miejsce na dysk, albo wolne złącze w komputerze stacjonarnym,
program do migracji systemu ze strony producenta SSD, bo Windows nie ma własnego narzędzia do klonowania dysków.

Klonowanie krok po kroku

Podłączam SSD: w komputerze stacjonarnym do wolnego złącza, w laptopie z jednym miejscem na dysk przez obudowę USB.
Uruchamiam program do migracji i bardzo uważnie wybieram dysk źródłowy i docelowy. Rozpoznaję je po modelu i pojemności, a nie po kolejności na liście.
Zostawiam zaznaczone wszystkie partycje, także małe partycje rozruchowe i odzyskiwania. Sklonowanie samej partycji C to częsty powód, dla którego SSD potem nie startuje.
Po zakończeniu wyłączam komputer i montuję SSD w miejsce starego dysku albo odłączam stary dysk na czas pierwszego uruchomienia.
W ustawieniach UEFI ustawiam pozycję Windows Boot Manager z nowego dysku jako pierwszą w kolejności rozruchu.

Mniejszy SSD niż stary dysk

Stary dysk talerzowy często ma większą pojemność niż nowy SSD. Klon się uda, jeśli zajęte miejsce zmieści się na nowym dysku z zapasem. Przed klonowaniem robię porządek według poradnika jak zwolnić miejsce na dysku C, a duże archiwa zdjęć i filmów przenoszę na dysk zewnętrzny. Program do migracji zwykle sam zmniejsza partycje. Gdy tego nie potrafi, zmniejszam partycję w Zarządzaniu dyskami przed klonowaniem.

Klon zachowuje styl partycji starego dysku. Jeśli komputer uruchamiał się w trybie Legacy z dysku MBR, tryb w ustawieniach płyty musi po klonowaniu zostać ten sam. Zmianę na UEFI i GPT, potrzebną choćby przed przejściem na Windows 11, robię osobno, po sprawdzeniu, że klon działa.

Po pierwszym uruchomieniu z SSD

Litera i rozmiar

W Zarządzaniu dyskami system ma być na SSD jako C. Jeśli na końcu dysku zostało nieprzydzielone miejsce, dołączam je opcją Rozszerz wolumin.

TRIM i optymalizacja

W narzędziu do optymalizacji dysków SSD ma być rozpoznany jako dysk SSD, a nie dysk twardy. Polecenie fsutil behavior query DisableDeleteNotify powinno zwrócić 0, co oznacza włączony TRIM.

Programy i poczta

Uruchamiam programy z aktywacją i pocztę. Zwykle działają bez zmian. Jeśli któryś program prosi o ponowną aktywację, sprawdzam zasady u jego producenta.

Stary dysk

Formatuję go dopiero po kilku dniach spokojnej pracy na SSD. W komputerze stacjonarnym może zostać jako dysk na dane albo na kopię zapasową.

Gdy SSD nie startuje po klonowaniu

stary dysk nadal jest pierwszy w kolejności rozruchu albo oba dyski są podłączone i system startuje z niewłaściwego,
sklonowana została tylko partycja C, bez partycji rozruchowej,
tryb rozruchu nie pasuje do stylu partycji, czyli Legacy przy GPT albo UEFI przy MBR,
kontroler dysków w ustawieniach płyty pracuje w innym trybie niż przy starym dysku.

Wymianę dysku na SSD z klonowaniem systemu wykonuję od 100 zł brutto plus dysk, a dojazd na Śląsku to od 30 do 50 zł. Gdy klonowanie nie ma sensu, proponuję czystą instalację, opisaną na stronie ile kosztuje formatowanie laptopa. Zlecenia przyjmuję w ramach serwisu komputerowego na Śląsku, z dojazdem między innymi do Katowic i Świętochłowic.

Najczęstsze pytania

Czy można sklonować dysk z uszkodzonymi sektorami?

Czasem tak, ale na takim dysku to ostatni krok, a nie pierwszy. Najpierw kopiuję najważniejsze pliki, bo pełne odczytanie słabego dysku może go dobić. Jeśli kopiowanie się zatrzymuje, sprawa trafia do odzyskiwania danych, a nie do klonowania.

Od czego zależy czas klonowania?

Od ilości zajętego miejsca, szybkości starego dysku i sposobu podłączenia. Przez USB i ze starego dysku talerzowego trwa to dłużej niż między dwoma dyskami w komputerze. Programy do migracji zwykle kopiują tylko zajęte miejsce, więc porządki przed klonowaniem skracają całość.

Jak sklonować dysk w laptopie z jednym miejscem na dysk?

SSD podłączam przez obudowę lub przejściówkę USB, klonuję, a potem zamieniam dyski miejscami. Przy dysku M.2 NVMe potrzebna jest obudowa obsługująca NVMe, bo przejściówka tylko dla dysków SATA go nie wykryje.

Czy klon przeniesie szyfrowanie dysku?

Zależy od programu do migracji. Dlatego przed klonowaniem zapisuję klucz odzyskiwania i wstrzymuję ochronę, a po pierwszym starcie z SSD sprawdzam w ustawieniach, czy szyfrowanie jest znowu włączone.

Klonowanie dysku na SSD bez instalowania Windowsa od nowa