Użycie dysku 100% w Menedżerze zadań: co obciąża dysk i jak to zatrzymać
Komputer zacina się, kolumna Dysk w Menedżerze zadań stoi na 100 procent, a dioda dysku świeci bez przerwy. W prawie każdym takim przypadku, który widzę, w środku pracuje talerzowy dysk HDD, który nie nadąża za Windows 11.
Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:
Zacznij od typu dysku
Otwórz Menedżera zadań skrótem Ctrl + Shift + Esc i przejdź na kartę Wydajność. Przy dysku systemowym Windows 11 podpisuje jego typ: SSD albo HDD. Drugi sposób to narzędzie Defragmentuj i optymalizuj dyski, gdzie kolumna Typ nośnika pokaże dysk twardy albo dysk półprzewodnikowy.
Dysk twardy, czyli talerzowy, wyjaśnia sprawę. Jego głowica musi fizycznie przeskakiwać między plikami, a Windows 11 w tle czyta i zapisuje mnóstwo drobnych plików naraz: aktualizacje, indeks wyszukiwania, skanowanie antywirusa, synchronizację z chmurą. Kolejka żądań rośnie, a Ty czekasz na każde kliknięcie. SSD nie ma ruchomych części i ten sam ruch obsługuje bez zadyszki.
Który proces zajmuje dysk
Na karcie Procesy kliknij nagłówek kolumny Dysk, żeby posortować listę. Więcej szczegółów, łącznie z nazwami odczytywanych plików, pokaże Monitor zasobów (wpisz w Start resmon) na karcie Dysk. Na górze listy najczęściej widzę jedną z tych pozycji:
| Proces | Co robi | Co z tym zrobić |
|---|---|---|
| Antimalware Service Executable | Microsoft Defender skanuje pliki | pozwolić skończyć skanowanie i nie instalować drugiego antywirusa obok Defendera |
| Host usługi z Windows Update albo Optymalizacją dostarczania | pobiera i instaluje aktualizacje | zostawić komputer włączony do końca instalacji |
| Microsoft Windows Search Indexer | buduje indeks wyszukiwania, zwłaszcza po instalacji systemu lub skopiowaniu wielu plików | w ustawieniach wyszukiwania zmienić tryb z Rozszerzone na Klasyczne albo wykluczyć duże foldery |
| Host usługi: SysMain | wczytuje z wyprzedzeniem często używane programy | na dysku HDD można ją zatrzymać, opis niżej |
| OneDrive | pierwsza synchronizacja albo duża paczka zdjęć | wstrzymać synchronizację na czas pracy |
| System przy zajętej pamięci | brakuje RAM, więc Windows przerzuca dane do pliku stronicowania | zamknąć część programów, rozważyć dołożenie pamięci RAM |
Doraźne ustawienia i czego nie ruszać
- SysMain na dysku HDD. Wpisz w Start usługi, otwórz SysMain, kliknij Zatrzymaj i ustaw Typ uruchomienia na Wyłączony. To usługa przyspieszająca, Windows działa bez niej, a na dysku talerzowym często sama generuje ruch.
- Indeksowanie. Tryb klasyczny obejmuje tylko biblioteki i pulpit, a nie cały dysk, więc indeks buduje się szybciej i rzadziej.
- Programy startujące z systemem. W Menedżerze zadań, na karcie Aplikacje autostartu, wyłącz to, czego nie potrzebujesz zaraz po włączeniu komputera.
Nie wyłączam na stałe Defendera ani Windows Update, choć radzą tak stare wątki na forach. Komputer bez aktualizacji i ochrony nadal ma wolny dysk, tylko do tego staje się łatwym celem. Ogólne sposoby na ospały system zebrałem w poradniku jak przyspieszyć wolny komputer z Windows 11, a tutaj zajmuję się wyłącznie dyskiem.
Gdy winny jest sterownik albo sam dysk
Jeśli wskaźnik stoi na maksimum, a na karcie Wydajność szybkość odczytu i zapisu jest prawie zerowa i komputer co chwilę zamiera, podejrzewam dwie rzeczy. Pierwsza to sterownik kontrolera dysku. W Menedżerze urządzeń, w grupie Kontrolery IDE ATA/ATAPI albo kontrolerów magazynu, sprawdzam, czy sterowniki chipsetu i kontrolera pochodzą od producenta laptopa lub płyty głównej i czy są aktualne.
Druga to kondycja dysku. Uszkodzone sektory zmuszają dysk do wielokrotnego ponawiania odczytu, a wtedy obciążenie jest pełne przy znikomym transferze. Odczyt SMART w darmowym CrystalDiskInfo i znaczenie ostrzeżeń opisuje poradnik jak sprawdzić stan dysku. Przy złym wyniku najpierw kopiuję dane, a gdy kopiowanie się nie udaje, zostaje odzyskiwanie danych z dysku.
Rozwiązanie docelowe: SSD zamiast talerza
Załóżmy, że masz laptopa sprzed kilku lat z dyskiem talerzowym 1 TB, na którym system i pliki zajmują 300 GB. Ustawienia z poprzednich sekcji zmniejszą liczbę chwil, gdy wszystko staje, ale nie zmienią mechaniki dysku. Po sklonowaniu systemu na SSD 500 GB zostają te same programy i pliki, a pełne obciążenie dysku przestaje być odczuwalne. Jak przenieść system bez reinstalacji, opisuje strona klonowanie dysku na SSD, a rachunek opłacalności tekst czy warto wymieniać dysk na SSD.
Wymiana dysku na SSD kosztuje u mnie od 100 zł brutto plus cena samego dysku. Pracuję między innymi w ramach naprawy komputerów w Katowicach i w Gliwicach, a dojazd to 30 do 50 zł.
Najczęstsze pytania
Czy dysk pracujący na pełnych obrotach szybciej się zepsuje?
Samo obciążenie zdrowego dysku nie niszczy. Gorzej, gdy przyczyną jest uszkodzony dysk, bo każdy dzień pracy zwiększa wtedy ryzyko utraty danych. Dlatego odczyt SMART robię, zanim zacznę wyłączać usługi.
Czy wyłączenie SysMain jest bezpieczne?
Tak. To usługa przyspieszająca, a nie wymagana do pracy systemu, i włącza się ją z powrotem w tym samym miejscu. Na komputerze z SSD zostawiam ją włączoną, bo tam nie przeszkadza.
Dysk jest zajęty tylko przez kwadrans po włączeniu. To awaria?
Na dysku talerzowym to typowe: start systemu, logowanie, sprawdzanie aktualizacji i skanowanie antywirusa nakładają się na siebie. Jeśli później dysk się uspokaja, sprzęt jest sprawny, tylko za wolny na obecne obciążenie.
Mam SSD, a dysk i tak stoi na 100 procent. Co dalej?
Na SSD to rzadkie i zwykle wskazuje na konkretny proces, sterownik albo usterkę dysku. Sprawdzam proces w Monitorze zasobów, oprogramowanie dysku w narzędziu jego producenta i odczyt SMART.
Powiązane strony
Dysk ciągle pracuje na maksimum?
Napisz model laptopa albo komputera i jaki dysk pokazuje Menedżer zadań. Odpowiem, czy wystarczą ustawienia, czy czas na SSD.