Awaria IT w firmie, co robić w pierwszej kolejności
Gdy stanie sieć, serwer albo poczta, praca w biurze się zatrzymuje, a każdy chce naprawiać po swojemu. Spokojna kolejność kroków daje więcej niż szybka improwizacja.
Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:
Pierwsze kroki po wykryciu awarii
- Ustal, co dokładnie nie działa i kogo to dotyka: jedno stanowisko, jedno pomieszczenie czy cała firma.
- Zapisz, co działo się tuż przed: aktualizacja, burza, zmiana w sieci, nowy plik lub wiadomość.
- Zrób zdjęcie komunikatu na ekranie, zamiast go zamykać.
- Jeśli podejrzewasz atak, odłącz urządzenie od sieci, czyli wyjmij kabel i wyłącz Wi-Fi, a potem zobacz stronę o ransomware w małej firmie.
- Powiadom osobę odpowiedzialną za IT i zespół, żeby nikt nie próbował obejść problemu na własną rękę.
Co sprawdzić przy typowych awariach
| Objaw | Pierwsze sprawdzenie | Kiedy przerwać i wezwać pomoc |
|---|---|---|
| Brak internetu w całym biurze | czy świecą urządzenia sieciowe, czy problem dotyczy kabla czy Wi-Fi, czy dostawca zgłasza awarię | gdy po sprawdzeniu zasilania i kabli sieć nie wraca |
| Jeden komputer nie startuje | zasilanie, kable, ostatnia zmiana, czy ten sam problem ma inny komputer | gdy pojawia się komunikat o dysku lub słychać nietypowe dźwięki |
| Serwer lub NAS nie odpowiada | zasilanie i sieć, komunikaty na ekranie, czy dyski się nie wyłączyły | zawsze, bo działania bez planu mogą pogorszyć stan danych |
| Poczta nie działa | czy dotyczy jednej osoby czy wszystkich, czy działa poczta w przeglądarce, czy domena jest opłacona | gdy w grę wchodzi domena, DNS lub podejrzenie przejęcia konta |
Czego nie robić pod presją
- Nie restartuj serwera ani macierzy na ślepo, zanim ktoś oceni, czy to nie pogorszy sytuacji.
- Nie formatuj i nie instaluj systemu od nowa na komputerze z ważnymi danymi, zanim dane zostaną zabezpieczone.
- Nie kasuj podejrzanych plików i nie czyść historii, bo utrudnisz ustalenie, co się stało.
- Nie podłączaj pendrive ani zewnętrznych dysków do komputera, który może być zainfekowany.
- Nie płać okupu ani nikomu za „odblokowanie” danych bez wcześniejszej konsultacji.
Przy podejrzeniu uszkodzenia dysku zobacz też odzyskiwanie danych z dysku i pendrive.
Plan awaryjny, który powstaje przed awarią
Lista kontaktów
Numery do osoby od IT, dostawcy internetu, dostawcy poczty i producenta ważnego sprzętu, wydrukowane i dostępne bez działającej sieci.
Dostępy poza systemem
Najważniejsze dane administracyjne zapisane w bezpiecznym miejscu, do którego dostęp ma właściciel firmy.
Kopia i sposób jej odtworzenia
Wiadomo, gdzie leży kopia, kto ją przywraca i że przywracanie było sprawdzone. Szczegóły opisuje kopie zapasowe i NAS dla firmy.
Tryb pracy bez systemu
Krótka instrukcja na wypadek, gdy nie działa program do zamówień lub faktur: karta papierowa, arkusz, telefon.
Komunikacja w trakcie awarii
Zespół i klienci potrzebują jednej krótkiej informacji, a nie pięciu odmiennych wersji. Wskazuję osobę, która przekazuje komunikaty, ustalam, co mówić klientom, i zapisuję przebieg: co zgłoszono, co sprawdzono i co przywrócono. Taka notatka przydaje się potem do poprawienia planu. Jeżeli awaria mogła objąć dane osobowe, na przykład przez wyciek lub utratę urządzenia, może to rodzić obowiązki zgłoszeniowe. Zasady omów z prawnikiem lub inspektorem ochrony danych, bo to nie jest porada prawna.
W stałej obsłudze IT, której abonament dla małego biura zaczyna się od 399 zł netto miesięcznie, znam Twoje środowisko wcześniej, a nie dopiero w dniu awarii.
Najczęstsze pytania
Czy dojedziesz na miejsce w razie awarii?
Na Śląsku tak, jeśli sprawa wymaga obecności przy sprzęcie. Wiele problemów rozwiązuję zdalnie, w całej Polsce. Zasady zgłaszania awarii i dostępności ustalamy w umowie obsługi.
Kogo zawiadomić, gdy nie wiem, co się stało?
Najpierw osobę odpowiedzialną za IT albo właściciela firmy, a przy podejrzeniu ataku także dostawcę poczty lub hostingu. Zapisz godzinę i objawy, bo to przyspiesza diagnozę.
Czy da się przygotować na awarię bez informatyka na stałe?
Tak. Wystarczy jedna strona z kontaktami i dostępami, sprawdzona kopia danych oraz spisany sprzęt. Taki zestaw przygotowuję przy okazji audytu IT, który opisuje osobna strona.
Ile kosztuje pomoc przy awarii?
Przy stałej obsłudze IT obowiązuje abonament od 399 zł netto miesięcznie, a zakres pomocy opisuję w umowie. Jednorazową interwencję wyceniam po rozmowie.
Powiązane strony
Masz awarię albo chcesz się na nią przygotować?
Opisz, co nie działa albo co chcesz zabezpieczyć. Odpowiem z propozycją pomocy.