Przejdź do treści

AI w kancelarii prawnej: ChatGPT i Claude przy aktach, umowach i pismach

Prawnik, który wkleja fragment akt do prywatnego ChatGPT, oszczędza kwadrans, ale naraża tajemnicę zawodową, a w odpowiedzi może dostać cytat z orzeczenia, które nie istnieje. Opisuję, jak kancelaria może pracować z ChatGPT i Claude, żeby zysk na czasie nie zamieniał się w ryzyko dla klienta.

Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:

Czy kancelaria może korzystać z ChatGPT i Claude przy tajemnicy zawodowej?

Kancelaria może korzystać z ChatGPT i Claude, ale tylko na kontach firmowych z ustawieniami danych i według zasad, które sama spisze. Adwokatów i radców prawnych obowiązuje ustawowa tajemnica zawodowa, więc treść akt nie powinna trafiać na prywatne konto ani do narzędzia, którego warunków nikt nie przeczytał.

Co dają plany firmowe według stron OpenAI i Anthropic, stan z listopada 2026:

  • Trenowanie modeli. OpenAI deklaruje, że w ChatGPT Business i Enterprise domyślnie nie trenuje modeli na danych organizacji. Anthropic podaje to samo dla Claude Team i Enterprise.
  • Szyfrowanie i umowa. OpenAI opisuje szyfrowanie AES-256 dla danych przechowywanych, TLS 1.2 w przesyle i umowę powierzenia przetwarzania danych (DPA).
  • Logowanie i dziennik. ChatGPT Business i Claude Team mają logowanie jednokrotne. Automatyczne zakładanie i usuwanie kont (SCIM) w obu usługach oraz dziennik zdarzeń w Claude to funkcje planów Enterprise.
  • Miejsce przechowywania. Rezydencję danych w Europie OpenAI wymienia dla kwalifikujących się klientów ChatGPT Enterprise i API, bez planu Business. Szerzej: modele AI z danymi w UE.

Czy dostawca chmurowy mieści się w obowiązku tajemnicy, ocenia kancelaria w świetle przepisów i ewentualnych zaleceń samorządu. Dla akt, które nie mają opuszczać biura, rozważam lokalny model AI w firmie. To nie jest porada prawna.

W jakich zadaniach AI odciąża prawnika?

AI odciąża prawnika przy czytaniu, porównywaniu i pierwszym szkicu, a ocenę prawną zostawia człowiekowi.

ZadanieJak pomaga AICo sprawdza człowiek
Streszczenie akt lub długiego pismawypisuje strony sporu, żądania, daty i dowody powołane w dokumencieczy streszczenie nie pomija zarzutu albo terminu
Porównanie wersji umowyzestawia zmienione zapisy obu wersji i opisuje, czego dotyczy każda poprawkaskutek prawny zmian i to, czego model nie zauważył
Pierwsza wersja pismaukłada strukturę i szkic uzasadnienia z notatek prawnikaargumentację, przepisy, orzeczenia i podpis
Wyszukiwanie w dokumentach kancelariiodnajduje podobne klauzule i wcześniejsze opinie w zbiorze kancelariiczy znaleziony dokument jest aktualny i pasuje do sprawy
Wyjaśnienie dla klientaprzekłada ustalenia prawnika na prosty język bez żargonuczy uproszczenie nie zmienia sensu

Przykład polecenia: „Porównaj dwie wklejone wersje umowy najmu. W tabeli wypisz każdy zmieniony zapis, jego brzmienie przed zmianą i po niej oraz jedno zdanie, czego dotyczy. Nie oceniaj zmian i nie powołuj się na przepisy ani orzeczenia.”

Wyszukiwanie w zbiorze dokumentów kancelarii to osobne wdrożenie: asystent AI na dokumentach firmy. Terminy i kary z wielu umów do rejestru wyciąga AI do analizy umów.

Skąd biorą się zmyślone orzeczenia i jak je wyłapać?

Zmyślone orzeczenia biorą się stąd, że model językowy układa prawdopodobny tekst, a bez podłączonego źródła nie przeszukuje bazy orzecznictwa. Potrafi podać wiarygodnie wyglądającą sygnaturę i cytat z uzasadnienia, których nie ma, albo przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji. Mechanizm opisuję na stronie halucynacje AI.

  1. Każda sygnatura do sprawdzenia w oficjalnej bazie orzeczeń albo w systemie informacji prawnej kancelarii, zanim trafi do pisma.
  2. Przepis w aktualnym brzmieniu porównany z tekstem ustawy i jej późniejszymi zmianami w Internetowym Systemie Aktów Prawnych, a nie z cytatem z czatu.
  3. Źródło w rozmowie. Bezpieczniej wkleić fragment ustawy albo orzeczenia i poprosić o analizę tego tekstu, niż pytać model o przepisy z pamięci.
  4. Ślad weryfikacji. W wersji roboczej pisma zostaje notatka, kto i kiedy sprawdził każdy cytat.

Zalecenia samorządu i polityka AI kancelarii

Zanim AI wejdzie do codziennej pracy, kancelaria sprawdza, czy jej samorząd, czyli Naczelna Rada Adwokacka albo Krajowa Izba Radców Prawnych, wydał zalecenia dotyczące AI. Takich zaleceń nie streszczam z pamięci, tylko odsyłam do aktualnej wersji na stronie samorządu.

Na tej podstawie spisuję krótką politykę: dopuszczone narzędzia i konta, dane, które wolno wprowadzić, osobę weryfikującą wynik i sposób informowania klienta. Wzór opisuję na stronie polityka korzystania z AI w firmie.

Czego nie robić z AI w kancelarii?

Granica jest prosta: AI przygotowuje materiał roboczy, a wszystko, co wychodzi do sądu lub klienta, przechodzi przez prawnika.

  • nie wklejać akt, danych klientów ani korespondencji na prywatne konto ChatGPT czy Claude, także po pobieżnej anonimizacji,
  • nie przenosić do pisma sygnatury, cytatu ani przepisu, którego nikt nie sprawdził w oficjalnym źródle,
  • nie wysyłać klientowi opinii przygotowanej przez AI bez pełnej lektury przez prawnika prowadzącego sprawę,
  • nie podłączać konektorów do poczty i dysku bez zgody osoby odpowiedzialnej za IT kancelarii,
  • nie pytać modelu o szanse procesowe i nie traktować odpowiedzi jak drugiej opinii.

Wdrożenie i szkolenie w kancelarii

Wdrożenie zaczynam od kont i zasad, a dopiero potem uczę pracy na dokumentach: konfiguruję plan firmowy i projekty dla rodzajów spraw, a prawników szkolę na zanonimizowanych przykładach z ich praktyki. Program dla Claude opisuje strona szkolenie z Claude dla zespołu, a dla ChatGPT szkolenie z ChatGPT dla pracowników.

Przyjmowanie spraw i kalendarz terminów przenoszę do przepływów ze strony automatyzacja w kancelarii prawnej. Pozostałe usługi zebrałem pod adresem konsultant AI dla firm, a wdrożenie wyceniam po rozmowie o liczbie prawników i rodzajach spraw.

Źródła

Opis opieram na poniższych źródłach. Przepisy, dokumentacja producentów i warunki usług się zmieniają, więc szczegóły warto sprawdzić u źródła:

Najczęstsze pytania

Czy prawnik może korzystać z ChatGPT?

Prawnik może korzystać z ChatGPT, jeśli pracuje na koncie firmowym kancelarii z ustawieniami danych, przestrzega zasad tajemnicy zawodowej i sam weryfikuje każdy wynik. Prywatne konto nie daje kancelarii kontroli nad treścią akt. Przed wdrożeniem warto sprawdzić, czy własny samorząd wydał zalecenia dotyczące AI.

Czy ChatGPT wymyśla orzeczenia i przepisy?

Tak, ChatGPT potrafi podać sygnaturę, cytat albo przepis, który nie istnieje lub ma inne brzmienie, i dotyczy to także Claude. Dlatego każde orzeczenie i każdy przepis z odpowiedzi AI prawnik sprawdza w oficjalnym źródle, zanim użyje go w piśmie.

Czy wklejanie akt do ChatGPT narusza tajemnicę adwokacką?

To zależy od konta, ustawień, umowy z dostawcą i zakresu danych, a ocena należy do kancelarii w świetle przepisów i ewentualnych zaleceń jej samorządu. Najbardziej ryzykowne jest prywatne konto. Plan firmowy, ograniczenie danych i spisane zasady zmniejszają ryzyko, ale go nie usuwają. To nie jest porada prawna.

Claude czy ChatGPT: co wybrać dla kancelarii?

Obie usługi mają plany firmowe, w których dostawca domyślnie nie uczy modeli na danych organizacji. Wybór zależy od pakietu biurowego kancelarii, potrzebnych funkcji administracyjnych i wyniku testu na jej dokumentach. Porównanie opisuję na stronie Claude czy ChatGPT w firmie.

Powiązane strony

Chcesz uporządkować AI w kancelarii?

Napisz, ilu prawników pracuje w kancelarii i z jakich narzędzi AI już korzystają. Zaproponuję konfigurację kont, zasady i szkolenie.