Umowa na wdrożenie AI: co dopisać do zwykłej umowy na oprogramowanie
Umowa na agenta AI albo aplikację z modelem językowym zawiera wszystko, co zwykła umowa na oprogramowanie, i kilka tematów, o których klasyczne wzory milczą. Piszę o nich jako wykonawca, który takie umowy podpisuje, a nie jako prawnik.
Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:
Czym umowa na AI różni się od zwykłej umowy na oprogramowanie?
Zakres, odbiór, prawa do kodu, poufność i błędy po odbiorze ustala się jak przy każdym programie, a listę tych tematów zebrałem na stronie umowa na wykonanie oprogramowania. System z modelem AI dokłada cztery różnice: model to cudza usługa z własnym regulaminem i miejscem przetwarzania danych, każde wywołanie kosztuje, ta sama wiadomość potrafi dać dwie różne odpowiedzi, a dostawcy wycofują starsze modele.
Lista kontrolna: dziewięć tematów do ustalenia z wykonawcą
| Temat | Pytanie do wykonawcy | Typowe ryzyko |
|---|---|---|
| Rola w AI Act | Kto będzie dostawcą systemu, a kto podmiotem stosującym? | firma uruchamia bota pod własną nazwą i nie wie, że może odpowiadać jak dostawca |
| Informacja o rozmowie z AI | Kto przygotuje komunikat w czacie i telefonie i kto sprawdzi go po zmianach? | komunikat znika po wymianie widżetu |
| Dane i podwykonawcy | Do jakich usług i regionów trafiają dane i jak długo żyją logi? | dane klientów w usłudze, o której firma nie wie |
| Konto u dostawcy modelu | Na kogo jest konto, klucz API i rachunek? | po zakończeniu współpracy agent staje, bo konto było wykonawcy |
| Koszt tokenów | Kto płaci za model, jaki jest limit i co po jego przekroczeniu? | rachunek rośnie przez pętlę wywołań albo dłuższe instrukcje |
| Wycofanie modelu | Kto śledzi daty wyłączenia i kto płaci za przejście? | agent przestaje odpowiadać, a zmiana nie ma ceny |
| Odbiór | Jaki zestaw spraw i próg zaliczenia decydują o odbiorze? | odbiór po pokazie na przykładach wybranych przez wykonawcę |
| Własność | Co dokładnie dostanę po rozliczeniu? | firmie zostaje sam interfejs |
| Opieka po starcie | Kto przegląda odpowiedzi i reaguje na wzrost kosztów? | po wdrożeniu nikt nie odpowiada za jakość |
Kto jest dostawcą w rozumieniu AI Act: Ty czy wykonawca?
AI Act rozróżnia dwie podstawowe role. Dostawca rozwija system AI albo zleca jego rozwój i oddaje go do użytku pod własną nazwą. Podmiot stosujący używa systemu w swojej działalności. Jeśli zamawiasz agenta i uruchamiasz go pod nazwą firmy, dostawcą możesz być Ty, a nie programista. Od 2 sierpnia 2026 rozmówca systemu AI ma wiedzieć, że rozmawia z AI, a zapewnia to dostawca, więc w umowie zapisuję, kto przygotowuje komunikat i kto sprawdza go po zmianach. Obowiązki firm używających gotowych narzędzi opisuje strona AI Act: obowiązki dla firm.
System, który ocenia ludzi w obszarach z załącznika III AI Act, na przykład kandydatów do pracy albo zdolność kredytową klientów, zwykle trafia do wysokiego ryzyka, a wymogi dla takich systemów zaczną obowiązywać 2 grudnia 2027. Role w takim projekcie ustala prawnik przed startem. W Polsce uchwalono też ustawę z 3 lipca 2026 o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Ustawa powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako organ nadzoru rynku, który przyjmuje skargi, może nakazać zaprzestanie stosowania systemu i nakłada kary. W umowie wskazuję więc, kto przechowuje dokumentację systemu i kto przygotuje wyjaśnienia dla organu.
Co zrobić, gdy dostawca wycofa model w trakcie umowy?
Dostawcy publikują listy wycofywanych modeli z datą wyłączenia i zalecanym następcą. Po tej dacie wywołania starego modelu kończą się błędem, więc agent bez zmiany konfiguracji przestaje działać. Umowa powinna z góry rozstrzygać:
- kto śledzi zapowiedzi wycofań i uprzedza firmę,
- czy przejście na nowy model należy do opieki, czy jest osobnym zleceniem,
- że przed przełączeniem zestaw testów przechodzi na nowym modelu, a wynik trafia do firmy,
- że wyższy koszt nowego modelu wymaga zgody firmy.
Ile czasu dają OpenAI i Anthropic przed wyłączeniem modelu i jak wygląda samo przejście, z porównaniem wyników i kosztu, opisuję na stronie opieka nad agentem AI.
Do kogo należą prompty, logi i baza wektorowa?
Do tego, kogo wskaże umowa. Po rozliczeniu firma powinna dostać instrukcje dla modelu z historią zmian, konfigurację narzędzi i uprawnień, przepływy w n8n albo kod, zestaw testów z ostatnimi wynikami, dostęp do logów oraz dokumenty źródłowe bazy wiedzy. Zestaw testów buduję według zasad ze strony testowanie agentów AI.
Bazę wektorową łatwo przeoczyć. Jej indeks powstaje z dokumentów za pomocą konkretnego modelu do embeddingów i po zmianie tego modelu buduje się go od nowa, więc ważniejsze od indeksu są źródła i skrypt, który go odtworzy. Mechanizm wyjaśnia strona co to jest RAG, a prawa do kodu strona przeniesienie praw autorskich do kodu.
Wzorcowe klauzule UE (MCC-AI) jako punkt odniesienia
Na platformie Komisji Europejskiej dla zamawiających publicznych są wzorcowe klauzule umowne dla zakupu systemów AI (MCC-AI), zaktualizowane po wejściu w życie AI Act: pełna wersja dla systemów wysokiego ryzyka, uproszczona dla pozostałych i komentarz. Są też tłumaczenia na 24 języki UE, w tym polski.
Klauzule powstały dla zamówień publicznych, ale prywatna firma może użyć ich jako listy tematów specyficznych dla AI. Według komentarza także wersja uproszczona opiera się w dużej mierze na wymaganiach dla wysokiego ryzyka, więc przy typowym agencie część zapisów można skrócić albo pominąć. Komisja zaznacza też, że klauzule nie są pełną umową i trzeba je dopasować do każdego zamówienia. Nie zawierają postanowień o własności intelektualnej, odbiorze, płatnościach, terminach dostaw, prawie właściwym ani odpowiedzialności, a obowiązki z RODO zostawiają poza zakresem. Mają być załącznikiem do umowy, która te sprawy już reguluje, więc kryteria odbioru agenta i tak wpisujesz do umowy głównej.
Co sam wpisuję do umowy przy wdrożeniu agenta
- Test jako warunek odbioru. Wersja zestawu spraw i próg zaliczenia. Przy sporze decyduje wynik testu, a nie wrażenie z prezentacji.
- Konta i konfiguracja firmy. Konto u dostawcy modelu, serwer z n8n i repozytorium są firmy, a po rozliczeniu przekazuję całą konfigurację. Mój dostęp można odebrać w każdej chwili, a miesięczny limit wydatków na koncie dostawcy ustawiamy przed startem, jeśli jego panel na to pozwala.
- Region danych i usługi z nazwy. Lista usług, przez które przechodzą dane, z regionem przetwarzania, a przy danych osobowych także umowa powierzenia. Nową usługę dodaję tylko za zgodą firmy. Opcje opisuje strona modele AI z danymi w UE.
- Zmiana modelu i opieka osobno. Cena wdrożenia nie obejmuje przyszłych zmian modelu, a zasady opieki ustalamy przed podpisaniem.
Wdrożenie prostego agenta wyceniam od około 1200 zł netto, a system kilku współpracujących agentów od około 4500 zł netto. Za model firma płaci dostawcy ze swojego konta. Szczegóły kosztów są na stronie ile kosztuje agent AI, a porównanie wykonawców na stronie kto wdraża agentów AI.
Źródła
Opis opieram na poniższych źródłach. Przepisy, dokumentacja producentów i warunki usług się zmieniają, więc szczegóły warto sprawdzić u źródła:
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (akt w sprawie sztucznej inteligencji) (EUR-Lex)
- AI Act: co się zmieniło 2 sierpnia 2026 roku? (Ministerstwo Cyfryzacji)
- Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) (ISAP, Kancelaria Sejmu)
- Updated EU AI model contractual clauses (Komisja Europejska, Public Buyers Community)
- Translations of EU AI model contractual clauses now available in 24 languages (Komisja Europejska, Public Buyers Community)
Najczęstsze pytania
Czy do agenta AI wystarczy zwykła umowa na wykonanie oprogramowania?
Jako podstawa tak. Trzeba ją uzupełnić o rolę w AI Act, dostawców modelu i region danych, limit kosztów, wycofanie modelu i testy przy odbiorze, najprościej w załączniku.
Kto odpowiada, gdy agent poda klientowi błędną informację?
To zależy od umowy i przepisów, więc podział odpowiedzialności ustal z prawnikiem. Technicznie ograniczam ryzyko: działania wychodzące do klientów zatwierdza człowiek, a logi pozwalają odtworzyć, skąd wzięła się odpowiedź. Więcej na stronie bezpieczeństwo agentów AI.
Czy prywatna firma może skorzystać z wzorcowych klauzul UE?
Może, jako z listy kontrolnej albo załącznika do umowy. Część zapisów pisanych dla zamówień publicznych trzeba dopasować albo pominąć, a gotowy tekst warto przejrzeć z prawnikiem.
Czy zasady dla pracowników też trafiają do umowy z wykonawcą?
Nie, to osobny dokument firmy o narzędziach, danych i sprawdzaniu wyników, opisany na stronie polityka korzystania z AI w firmie. Od wykonawcy wystarczy, żeby agent działał zgodnie z tymi zasadami.
Powiązane strony
Masz projekt umowy na agenta albo chatbota AI?
Prześlij zakres albo projekt umowy. Sprawdzę część techniczną: dane, konta, koszty modelu, testy przy odbiorze i przekazanie konfiguracji. Zapisy prawne skonsultuj z prawnikiem.