Przejdź do treści

Umowa na wdrożenie AI: co dopisać do zwykłej umowy na oprogramowanie

Umowa na agenta AI albo aplikację z modelem językowym zawiera wszystko, co zwykła umowa na oprogramowanie, i kilka tematów, o których klasyczne wzory milczą. Piszę o nich jako wykonawca, który takie umowy podpisuje, a nie jako prawnik.

Autor: Szymon Łakomy. Aktualizacja:

Czym umowa na AI różni się od zwykłej umowy na oprogramowanie?

Zakres, odbiór, prawa do kodu, poufność i błędy po odbiorze ustala się jak przy każdym programie, a listę tych tematów zebrałem na stronie umowa na wykonanie oprogramowania. System z modelem AI dokłada cztery różnice: model to cudza usługa z własnym regulaminem i miejscem przetwarzania danych, każde wywołanie kosztuje, ta sama wiadomość potrafi dać dwie różne odpowiedzi, a dostawcy wycofują starsze modele.

Lista kontrolna: dziewięć tematów do ustalenia z wykonawcą

TematPytanie do wykonawcyTypowe ryzyko
Rola w AI ActKto będzie dostawcą systemu, a kto podmiotem stosującym?firma uruchamia bota pod własną nazwą i nie wie, że może odpowiadać jak dostawca
Informacja o rozmowie z AIKto przygotuje komunikat w czacie i telefonie i kto sprawdzi go po zmianach?komunikat znika po wymianie widżetu
Dane i podwykonawcyDo jakich usług i regionów trafiają dane i jak długo żyją logi?dane klientów w usłudze, o której firma nie wie
Konto u dostawcy modeluNa kogo jest konto, klucz API i rachunek?po zakończeniu współpracy agent staje, bo konto było wykonawcy
Koszt tokenówKto płaci za model, jaki jest limit i co po jego przekroczeniu?rachunek rośnie przez pętlę wywołań albo dłuższe instrukcje
Wycofanie modeluKto śledzi daty wyłączenia i kto płaci za przejście?agent przestaje odpowiadać, a zmiana nie ma ceny
OdbiórJaki zestaw spraw i próg zaliczenia decydują o odbiorze?odbiór po pokazie na przykładach wybranych przez wykonawcę
WłasnośćCo dokładnie dostanę po rozliczeniu?firmie zostaje sam interfejs
Opieka po starcieKto przegląda odpowiedzi i reaguje na wzrost kosztów?po wdrożeniu nikt nie odpowiada za jakość
Tabela porządkuje temat od strony technicznej i nie jest poradą prawną. Gotowy projekt umowy pokaż prawnikowi.

Kto jest dostawcą w rozumieniu AI Act: Ty czy wykonawca?

AI Act rozróżnia dwie podstawowe role. Dostawca rozwija system AI albo zleca jego rozwój i oddaje go do użytku pod własną nazwą. Podmiot stosujący używa systemu w swojej działalności. Jeśli zamawiasz agenta i uruchamiasz go pod nazwą firmy, dostawcą możesz być Ty, a nie programista. Od 2 sierpnia 2026 rozmówca systemu AI ma wiedzieć, że rozmawia z AI, a zapewnia to dostawca, więc w umowie zapisuję, kto przygotowuje komunikat i kto sprawdza go po zmianach. Obowiązki firm używających gotowych narzędzi opisuje strona AI Act: obowiązki dla firm.

System, który ocenia ludzi w obszarach z załącznika III AI Act, na przykład kandydatów do pracy albo zdolność kredytową klientów, zwykle trafia do wysokiego ryzyka, a wymogi dla takich systemów zaczną obowiązywać 2 grudnia 2027. Role w takim projekcie ustala prawnik przed startem. W Polsce uchwalono też ustawę z 3 lipca 2026 o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Ustawa powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako organ nadzoru rynku, który przyjmuje skargi, może nakazać zaprzestanie stosowania systemu i nakłada kary. W umowie wskazuję więc, kto przechowuje dokumentację systemu i kto przygotuje wyjaśnienia dla organu.

Co zrobić, gdy dostawca wycofa model w trakcie umowy?

Dostawcy publikują listy wycofywanych modeli z datą wyłączenia i zalecanym następcą. Po tej dacie wywołania starego modelu kończą się błędem, więc agent bez zmiany konfiguracji przestaje działać. Umowa powinna z góry rozstrzygać:

  • kto śledzi zapowiedzi wycofań i uprzedza firmę,
  • czy przejście na nowy model należy do opieki, czy jest osobnym zleceniem,
  • że przed przełączeniem zestaw testów przechodzi na nowym modelu, a wynik trafia do firmy,
  • że wyższy koszt nowego modelu wymaga zgody firmy.

Ile czasu dają OpenAI i Anthropic przed wyłączeniem modelu i jak wygląda samo przejście, z porównaniem wyników i kosztu, opisuję na stronie opieka nad agentem AI.

Do kogo należą prompty, logi i baza wektorowa?

Do tego, kogo wskaże umowa. Po rozliczeniu firma powinna dostać instrukcje dla modelu z historią zmian, konfigurację narzędzi i uprawnień, przepływy w n8n albo kod, zestaw testów z ostatnimi wynikami, dostęp do logów oraz dokumenty źródłowe bazy wiedzy. Zestaw testów buduję według zasad ze strony testowanie agentów AI.

Bazę wektorową łatwo przeoczyć. Jej indeks powstaje z dokumentów za pomocą konkretnego modelu do embeddingów i po zmianie tego modelu buduje się go od nowa, więc ważniejsze od indeksu są źródła i skrypt, który go odtworzy. Mechanizm wyjaśnia strona co to jest RAG, a prawa do kodu strona przeniesienie praw autorskich do kodu.

Wzorcowe klauzule UE (MCC-AI) jako punkt odniesienia

Na platformie Komisji Europejskiej dla zamawiających publicznych są wzorcowe klauzule umowne dla zakupu systemów AI (MCC-AI), zaktualizowane po wejściu w życie AI Act: pełna wersja dla systemów wysokiego ryzyka, uproszczona dla pozostałych i komentarz. Są też tłumaczenia na 24 języki UE, w tym polski.

Klauzule powstały dla zamówień publicznych, ale prywatna firma może użyć ich jako listy tematów specyficznych dla AI. Według komentarza także wersja uproszczona opiera się w dużej mierze na wymaganiach dla wysokiego ryzyka, więc przy typowym agencie część zapisów można skrócić albo pominąć. Komisja zaznacza też, że klauzule nie są pełną umową i trzeba je dopasować do każdego zamówienia. Nie zawierają postanowień o własności intelektualnej, odbiorze, płatnościach, terminach dostaw, prawie właściwym ani odpowiedzialności, a obowiązki z RODO zostawiają poza zakresem. Mają być załącznikiem do umowy, która te sprawy już reguluje, więc kryteria odbioru agenta i tak wpisujesz do umowy głównej.

Co sam wpisuję do umowy przy wdrożeniu agenta

  1. Test jako warunek odbioru. Wersja zestawu spraw i próg zaliczenia. Przy sporze decyduje wynik testu, a nie wrażenie z prezentacji.
  2. Konta i konfiguracja firmy. Konto u dostawcy modelu, serwer z n8n i repozytorium są firmy, a po rozliczeniu przekazuję całą konfigurację. Mój dostęp można odebrać w każdej chwili, a miesięczny limit wydatków na koncie dostawcy ustawiamy przed startem, jeśli jego panel na to pozwala.
  3. Region danych i usługi z nazwy. Lista usług, przez które przechodzą dane, z regionem przetwarzania, a przy danych osobowych także umowa powierzenia. Nową usługę dodaję tylko za zgodą firmy. Opcje opisuje strona modele AI z danymi w UE.
  4. Zmiana modelu i opieka osobno. Cena wdrożenia nie obejmuje przyszłych zmian modelu, a zasady opieki ustalamy przed podpisaniem.

Wdrożenie prostego agenta wyceniam od około 1200 zł netto, a system kilku współpracujących agentów od około 4500 zł netto. Za model firma płaci dostawcy ze swojego konta. Szczegóły kosztów są na stronie ile kosztuje agent AI, a porównanie wykonawców na stronie kto wdraża agentów AI.

Źródła

Opis opieram na poniższych źródłach. Przepisy, dokumentacja producentów i warunki usług się zmieniają, więc szczegóły warto sprawdzić u źródła:

Najczęstsze pytania

Czy do agenta AI wystarczy zwykła umowa na wykonanie oprogramowania?

Jako podstawa tak. Trzeba ją uzupełnić o rolę w AI Act, dostawców modelu i region danych, limit kosztów, wycofanie modelu i testy przy odbiorze, najprościej w załączniku.

Kto odpowiada, gdy agent poda klientowi błędną informację?

To zależy od umowy i przepisów, więc podział odpowiedzialności ustal z prawnikiem. Technicznie ograniczam ryzyko: działania wychodzące do klientów zatwierdza człowiek, a logi pozwalają odtworzyć, skąd wzięła się odpowiedź. Więcej na stronie bezpieczeństwo agentów AI.

Czy prywatna firma może skorzystać z wzorcowych klauzul UE?

Może, jako z listy kontrolnej albo załącznika do umowy. Część zapisów pisanych dla zamówień publicznych trzeba dopasować albo pominąć, a gotowy tekst warto przejrzeć z prawnikiem.

Czy zasady dla pracowników też trafiają do umowy z wykonawcą?

Nie, to osobny dokument firmy o narzędziach, danych i sprawdzaniu wyników, opisany na stronie polityka korzystania z AI w firmie. Od wykonawcy wystarczy, żeby agent działał zgodnie z tymi zasadami.

Powiązane strony

Masz projekt umowy na agenta albo chatbota AI?

Prześlij zakres albo projekt umowy. Sprawdzę część techniczną: dane, konta, koszty modelu, testy przy odbiorze i przekazanie konfiguracji. Zapisy prawne skonsultuj z prawnikiem.